E-Fatura ve E-Arşivde KDV Tevkifatı Muhasebesi, İade Süreçleri ve 117 Seri No'lu Tebliğ Rehberi
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (Mülga 117 Seri No'lu KDV Tebliği) çerçevesinde düzenlenen KDV Tevkifatı, faturada hesaplanan KDV tutarının belirlenen oranlar dahilinde alıcı tarafından kesilerek doğrudan vergi dairesine 2 No'lu KDV Beyannamesi ile beyan edilip ödenmesi esasına dayanır. 2026 yılı e-fatura ve e-arşiv uygulamalarında tevkifatlı faturaların düzenlenmesi, GİB fatura XML şeması ve tevkifat kodları ile sıkı kurallara bağlanmıştır.
1. E-Faturada Tevkifat Senaryosu ve XML Kodlama Standartları
GİB UBL-TR formatında tevkifatlı bir fatura düzenlenirken fatura tipi TEVKIFAT olarak seçilmelidir. Fatura satırlarında hesaplanan her bir vergi kalemi için mevzuatta belirlenen 600'lü tevkifat kodları (Örn: 601, Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetleri [Oran: 4/10], 603, Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri [Oran: 7/10], 608, Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri [Oran: 9/10]) eksiksiz girilmelidir. Hatalı kod seçimi alıcının KDV 2 beyannamesi ile satıcının KDV 1 beyannamesi arasında GEKSİS uyumsuzluklarına yol açar.
2. Tevkifatlı Fatura Düzenleme Adımları ve Matematiksel Hesaplama
Örnek bir senaryo üzerinden hesaplama mantığı:
- Hizmet Bedeli (Matrah): 100.000 TL
- Hesaplanan KDV (%20): 20.000 TL
- Tevkifat Oranı: 5/10 (Yarı yarıya tevkifat)
- Alıcı Tarafından Tevkif Edilen KDV: 20.000 x (5/10) = 10.000 TL (KDV 2 ile devlete ödenir)
- Satıcıya Ödenecek KDV: 10.000 TL
- Fatura Genel Toplamı (Ödenecek Tutar): 110.000 TL
E-faturanın alt toplamlar bölümünde hem Tevkifata Tabi Toplam Tutar hem de Tevkifat Dahil Toplam Tutar alanları açıkça yer almak zorundadır.
3. Alıcı Tarafından KDV 2 Beyannamesi ile Ödeme ve Mahsup
Alıcı mükellef, tevkif ettiği 10.000 TL KDV'yi fatura tarihini takip eden ayın 26. günü akşamına kadar 2 No'lu KDV Beyannamesi ile beyan eder ve öder. 7440 sayılı Kanun ve güncel tebliğler uyarınca, alıcının bu tevkifatı vergi dairesine fiilen ödemiş olması, satıcının KDV iadesi talep edebilmesinin veya alıcının KDV indiriminden yararlanabilmesinin ön şartı haline getirilmiştir.
4. GEKSİS Denetimleri ve Tevkifat İade Talepleri
Tevkifat sebebiyle üzerinde KDV yükü kalan satıcı firmalar, mahsuben veya nakden KDV iadesi talep edebilirler. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi (GEKSİS) yazılımı, alıcı ve satıcı e-faturalarını çapraz kontrole tabi tutar. Eğer satıcının e-faturadaki tevkifat kodu ile alıcının KDV 2 beyannamesindeki kod veya tutar uyuşmazsa sistem 'Kırmızı Liste / Uyuşmazlık' uyarısı vererek iade sürecini durdurur. Bu nedenle özel entegratör üzerinden kesilen her tevkifatlı fatura satıcı ve alıcı mali müşavirleri tarafından karşılıklı teyit edilmelidir.
İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler
Tümünü Gör →Hatalı Kesilen e-Arşiv Fatura Nasıl İptal Edilir? 8 Günlük İtiraz Süreci
Yanlış veya mükerrer düzenlenen e-Arşiv faturaların iptal ve itiraz süreçlerini adım adım açıklıyoruz. GİB portalı ve KEP üzerinden yasal 8 günlük süre içinde yapılması gereken işlemleri öğrenin.
e-ArşivGİB e-Arşiv Portaldan Fatura Kestikten Sonra İptal Süresi Kaç Gündür?
Hatalı tutar veya alıcı bilgisiyle kesilen e-arşiv faturaların 8 günlük itiraz/iptal süresi ve alıcı onay portali üzerinden talep açma adımları.
e-SMMSerbest Meslek Makbuzu (e-SMM) Stopaj ve KDV Tevkifatı Nasıl Hesaplanır?
Avukat, mali müşavir ve mimarlar için netten brüte makbuz hesaplama mantığı, %20 stopaj kesintisi ve KDV tevkifat oranları.
KDV 117 Seri No'lu Tebliğ Tevkifat ve İade Muhasebesi Tablosu Nasıl Uygulanır?
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği kapsamında kısmi tevkifat oranları ve muhasebe kayıtları:
KDV 117 Tebliği Tevkifat Oranları ve İade Süreçleri
| İşlem Türü / Sektör | Tevkifat Oranı | Tevkifat Uygulama Sınırı | KDV İadesi Talep Türü |
|---|---|---|---|
| Yapım İşleri ve Mimarlık/Mühendislik | 4/10 Tevkifat | KDV dahil 2.000 TL aşımı | YMM Raporu veya Teminat Mektubu ile Nakden İade |
| Temizlik, Bahçe ve Çevre Bakım Hizmeti | 9/10 Tevkifat | KDV dahil 2.000 TL aşımı | Mahsuben veya Nakden KDV İadesi |
| Özel Güvenlik Hizmetleri | 9/10 Tevkifat | KDV dahil 2.000 TL aşımı | Vergi borçlarına mahsuben anında iade |
| İşgücü Temin Hizmetleri | 9/10 Tevkifat | KDV dahil 2.000 TL aşımı | Vergi İnceleme Raporu ile nakit iade |
2025 yılı brüt satış hasılatı 3 Milyon TL ve üzeri olan firmaların 1 Temmuz 2026 zorunlu geçiş takvimiyle ilgili piyasada çok fazla bilgi kirliliği vardı. Gayrimenkul ve motorlu taşıt ticareti yapan firmalara yönelik 500 Bin TL özel haddini ve e-İrsaliye 10 Milyon TL sınırını net maddeler halinde özetlemeniz bütçe planlamamıza büyük ışık tuttu.