e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi
e-SMM • 2026-09-20 (Güncellendi: 2026-10-16) • 4 dk okuma • Doğrulanmış Rehber • 1 Yorum

Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) Stopaj ve KDV Tevkifatı Nasıl Hesaplanır?

Serbest meslek erbabı (avukat, mali müşavir, hekim, mimar vb.) tarafından düzenlenen e-SMM belgelerinde stopaj ve KDV hesaplaması hassas bir konudur.

16 Ekim 2026 Güncellemesi: 2026 yılı güncel KDV oranları (%20 / %10) ve GVK m. 94 stopaj (%20) tevkifat matrahı örneklerle güncellenmiştir.

Hatalı Makbuz İptali ve Süreler

Makbuzda sehven yapılan tutar hatalarında GİB portal fatura iptal süresi geçirilmeden iptal talebi oluşturulmalıdır.

Açıklama ve IBAN Bilgileri

Makbuzun tahsilatına ait banka hesap detaylarını eklerken faturaya IBAN ve sözleşme bilgisi ekleme kuralları uygulanabilir. e-SMM sisteminin genel e-dönüşümdeki yerini anlamak için e-fatura ve e-arşiv arasındaki farklar incelenmelidir.

Resmî Mevzuat & Tebliğ Dayanağı

Gelir Vergisi Kanunu 94. Madde ve KDV Kanunu 9. Madde: Serbest meslek erbabının (Avukat, Mali Müşavir, Doktor, Mühendis) düzenlediği e-SMM belgelerinde %20 Gelir Vergisi Stopajı ve genel oranda (%20) KDV tevkifatı hesaplanır.

e-SMM Brüt, Net ve Tevkifatlı Hesaplama Formülasyonu

Serbest meslek makbuzlarında en çok yapılan hata 'Net Ücretten Brüt Ücrete' giderken KDV ve stopaj matrahlarının birbirine karıştırılmasıdır. Brüt Tutar = Net Ücret / [1, (Stopaj Oranı %20)] formülüyle hesaplanır. Ardından brüt tutar üzerinden %20 KDV hesaplanır ve alıcının tevkifat sorumluluğu varsa (örneğin kamuda veya belirlenmiş alıcılarda) KDV'nin ilgili kısmı tevkif edilir.

2026 e-SMM Hesaplama Parametreleri ve Örnek Barem Tablosu

Hesap Kalemi Oran / Formül 10.000 TL Net İçin 25.000 TL Net İçin
Brüt Ücret Tutarı Net / (1-0.20) 12.500,00 TL 31.250,00 TL
GV Stopaj Kesintisi Brüt x %20 2.500,00 TL 6.250,00 TL
Hesaplanan KDV Tutarı Brüt x %20 2.500,00 TL 6.250,00 TL
Alıcıdan Tahsil Edilen Net Brüt, Stopaj + KDV 12.500,00 TL 31.250,00 TL
Ele Geçen Net Tutar Banka Tahsilatı, KDV 10.000,00 TL 25.000,00 TL

En Sık Karşılaşılan 3 Uygulama Hatası ve Çözüm Yolları Nasıl Uygulanır?

1 KDV Tevkifatını Stopaj ile Karıştırmak

Gelir vergisi stopajı serbest meslek erbabının peşin vergisidir; KDV tevkifatı ise dolaylı verginin alıcı tarafından devlete yatırılmasıdır.

2 Nihai Tüketiciye Kesilen e-SMM'de Stopaj Uygulamak

Vergi mükellefi olmayan vatandaşa verilen serbest meslek hizmetinde stopaj kesintisi (%0) yapılamaz; sadece brüt ve KDV hesaplanır.

3 Makbuz Düzenleme Tarihini Tahsilat Tarihinden Farklı Tutmak

GVK 67 uyarınca serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir; para hesaba geçmeden makbuz düzenlenmesi KDV yükü yaratır.

Hesaplama Simülasyonu: Kurumsal Şirkete Hukuki Danışmanlık

Bir avukat, limited şirket müşterisi ile aylık 20.000 TL net danışmanlık ücreti üzerinden anlaşmıştır. Düzenlenecek e-SMM'de Brüt Ücret 25.000 TL, Gelir Vergisi Stopajı 5.000 TL, Hesaplanan KDV 5.000 TL olarak belirlenmiş; şirketten toplam 25.000 TL tahsil edilmiş ve 5.000 TL şirketçe muhtasarla vergi dairesine yatırılmıştır.

Uygulama ve Denetim Kontrol Listesi (Checklist)

  • Hizmet verilen kişinin vergi mükellefi olup olmadığını (VKN sorgusu) teyit edin.
  • Nihai tüketicilerde stopaj oranını %0 olarak işaretleyin.
  • KDV tevkifatı uygulanacaksa sözleşmede tevkifat oranını (örneğin 5/10) netleştirin.
  • GİB e-Belge portalında e-SMM'nin zaman damgalı imzalandığını kontrol edin.
  • Tahsilat banka dekontu ile makbuz numarasını muhasebe dosyasında eşleştirin.
İlgili Rehber & Dizin: Serbest meslek ve hizmet sektöründeki KDV tevkifat kodlarını öğrenmek için GİB Tevkifat Kodları Listesi sayfamızı inceleyebilirsiniz. Dizine Git →
E. Çetin

E. Çetin VUK 509 UZMANI

E-Fatura & GİB Entegrasyon Mimarı

Mali Teknoloji Uzmanı | GİB E-Fatura & E-Arşiv Danışmanı

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) e-Fatura, e-Arşiv, tevkifat oranları ve özel entegratör API mimarileri üzerine kurumsal danışmanlık veren mali teknoloji uzmanı.

← Tüm Rehberlere Dön

Yorumlar & Topluluk Deneyimleri 1 Yorum

Bu rehberle ilgili sorularınızı veya saha tecrübelerinizi paylaşın.

Yorum Yaz ↓
TK
Av. T. Kılıç İstanbul Barosu Avukatı
23 Ekim 2026

Tevkifatlı vekalet ücreti makbuzlarında %20 KDV ile %20 Gelir Vergisi stopajının matrahtan nasıl ayrıştırılacağını formülleriyle vermeniz genç meslektaşlarım için hesap makinesi arama derdini bitirdi.

Bir Yorum Bırakın

Düşünceleriniz diğer okuyucular ve uzmanlar için değerlidir.

Bilgileriniz korunur. Yorumlar editoryal inceleme sonrası kalıcı olarak onaylanır.

İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler

Tümünü Gör →