e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi
Ticaret Hukuku & Fatura • 2026-09-24 • 5 dk okuma • Doğrulanmış Rehber • 0 Yorum

E-Faturada Açık Fatura ve Kapalı Fatura Kavramı Kalktı mı? Bedelin Tahsili Notu

Geleneksel matbu faturalarda faturanın üst kısmına kaşe basılması borcun ödenmediğini (açık fatura), alt kısmına kaşe basılması ise bedelin peşin tahsil edildiğini (kapalı fatura) gösteren köklü bir ticaret teamülü bulunmaktaydı.

1. E-Faturada Kaşe Yeri Var mıdır?

E-Fatura sisteminde fiziki imza veya üst/alt kaşe kavramı bulunmaz. Fatura, XML formatında Mali Mühür veya Nitelikli Elektronik İmza ile bir bütün olarak imzalanır. Konuyla ilgili teknik gereksinimler ve mevzuat adımları için Dövizli e-Fatura Düzenleme rehberimizden de faydalanabilirsiniz.

2. Tahsilat Durumu E-Faturada Nasıl Belirtilir?

Eğer fatura bedeli peşin tahsil edilmişse (Nakit, Havale, POS), faturanın 'Not' (Note) alanına 'Bedeli nakden/banka yoluyla tahsil edilmiştir, KAPALI FATURA' veya veresiye ise 'Bedeli tahsil edilmemiştir, AÇIK FATURA' şerhi düşülmelidir. Bu not ticari uyuşmazlıklarda mahkemelerce kesin delil kabul edilir. Konuyla ilgili teknik gereksinimler ve mevzuat adımları için e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Zorunluluk Hadleri rehberimizden de faydalanabilirsiniz.

Yasal Süreler: 8 günlük itiraz mekanizması için 8 Günlük Fatura İtiraz Süreci Rehberimizden faydalanın.
Resmî Mevzuat & Tebliğ Dayanağı

Türk Ticaret Kanunu 21. Madde ve VUK Fatura Hükümleri: Geleneksel ticari teamülde faturanın üst tarafına kaşe-imza atılması 'Açık Fatura' (ödenmedi), alt tarafına kaşe-imza atılması ise 'Kapalı Fatura' (tahsil edildi) anlamına gelmekteydi. Elektronik fatura sisteminde ise dijital imza tüm belgeyi kapsadığından bu teamül şeklen değişmiştir.

e-Faturada Açık/Kapalı Fatura Ayrımı ve Hukuki İspat Standartları

e-Faturada ve e-Arşiv faturada fiziki kaşe-imza yeri (üst veya alt) bulunmaz; belgenin tamamı Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) veya Mali Mühür ile tek seferde kriptografik olarak imzalanır. Dolayısıyla bir e-faturanın kapalı sayılabilmesi için fatura metninde veya UBL-TR 'PaymentMeans' alanında 'Bedeli tahsil edilmiştir' şerhinin bulunması ya da banka dekontu, kredi kartı slipi veya tahsilat makbuzu ile tevsik edilmesi yasal zorunluluktur.

Kağıt Fatura Teamülü vs e-Fatura Hukuki Gerçekliği

Kavram Eski Kağıt Fatura Uygulaması e-Fatura / e-Arşiv Uygulaması Hukuki İspat Gücü
Açık Fatura Üste kaşe ve ıslak imza atılırdı Ödeme şerhi düşülmemiş standart e-fatura Borcun ödenmediğine karinedir
Kapalı Fatura Alta kaşe ve ıslak imza atılırdı Açıklamaya 'Bedeli Tahsil Edilmiştir' yazılır Yargıtay dekont / tevsik belgesi arar
Kredi Kartı ile Tahsilat Slip faturaya zımbalanırdı Ödeme tipi 'Kredi Kartı/POS' seçilir Banka kayıtlarıyla tam eşleşir
Çek / Senet ile Ödeme Fatura arkasına ciro edilirdi UBL-TR ek belge referansı girilir Kambiyo senedi ayrı takip edilir

En Sık Karşılaşılan 3 Uygulama Hatası ve Çözüm Yolları

1 e-Faturayı Kağıda Basıp Altına Kaşe Vurarak İbraz Etmek

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre e-faturanın kağıt çıktısına sonradan atılan imza tek başına tahsilat kanıtı sayılmaz; banka dekontu aranır.

2 Tahsilat Yapılmadan Faturaya 'Ödenmiştir' Notu Eklemek

Müşteri ödeme yapmadan faturaya kapalı şerhi düşülürse alacak davasında ispat yükü satıcıya geçer ve alacak riske girer.

3 Banka Açıklamasına Fatura Numarasını Yazmamak

Havale gönderirken fatura ETTN veya numarasının yazılmaması faturanın açıkta kalmasına ve ihtilafa yol açar.

Yargıtay Hukuk Dairesi Kararı: e-Faturada Tahsilat İspatı

Bir toptancı, müşterisine 320.000 TL'lik e-fatura düzenlemiş; müşteri borcu olmadığını iddia etmiştir. Davacı toptancı e-faturada tahsilat kaydı bulunmadığını ve banka hareketlerinde bu tutarın yatmadığını kanıtlayarak alacağını %20 icra inkar tazminatıyla tahsil etmiştir.

Uygulama ve Denetim Kontrol Listesi (Checklist)

  • Peşin tahsil edilen satışlarda fatura notuna 'Bedeli ... nolu banka işlemiyle tahsil edilmiştir' yazın.
  • Kredili ve vadeli satışlarda fatura senaryosunu TİCARİ seçip ödeme vadesini net belirtin.
  • Tahsilat banka veya POS ile yapılmışsa ilgili işlem referans numarasını XML ödeme alanına ekleyin.
  • Alacak takiplerinde faturanın GİB sisteminden onaylı XML suretini ve ticari defter kayıtlarını hazırlayın.
  • Mutabakat mektuplarında (cari bakiye) açık fatura listesini karşı tarafa onaylatın.
İlgili Rehber & Dizin: e-Fatura tahsilat ve tevkifat muhasebe kayıtlarını detaylı incelemek için GİB Tevkifat ve Cari Mutabakat Kılavuzu sayfamızı inceleyebilirsiniz. Dizine Git →
E. Çetin

E. Çetin VUK 509 UZMANI

E-Fatura & GİB Entegrasyon Mimarı

Mali Teknoloji Uzmanı | GİB E-Fatura & E-Arşiv Danışmanı

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) e-Fatura, e-Arşiv, tevkifat oranları ve özel entegratör API mimarileri üzerine kurumsal danışmanlık veren mali teknoloji uzmanı.

← Tüm Rehberlere Dön

Yorumlar & Topluluk Deneyimleri Henüz Yorum Yok

Bu rehberle ilgili sorularınızı veya saha tecrübelerinizi paylaşın.

Yorum Yaz ↓

Henüz Yorum Yapılmamış

Bu rehber hakkındaki deneyimlerinizi veya teknik sorularınızı aşağıdaki formu kullanarak ilk siz paylaşın.

Bir Yorum Bırakın

Düşünceleriniz diğer okuyucular ve uzmanlar için değerlidir.

Bilgileriniz korunur. Yorumlar editoryal inceleme sonrası kalıcı olarak onaylanır.

İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler

Tümünü Gör →