E-faturada istisna kodu belirtilmeden %0 KDV'li fatura düzenlenirse GİB sistemi faturayı onaylar mı, cezası nedir?
4 Cevap Nasıl Uygulanır?
E-Fatura ve e-Arşiv Fatura sistemlerinde Katma Değer Vergisi oranı '%0' veya vergisiz olarak düzenlenmek istendiğinde, Gelir İdaresi Başkanlığı UBL-TR şema standartları gereğince mutlaka geçerli bir KDV İstisna Muafiyet Kodu (Örn: İhracat için 301, Taşımacılık için 316, Diplomatik için 350 vb.) seçilmesi kanuni bir zorunluluktur.
1. GİB Schematron Şema Kontrolü Faturayı Reddeder
Özel entegratör yazılımları ve GİB Portal kontrol motorları, faturada KDV tutarı sıfır girildiği halde cac:TaxExemptionReason ve cbc:TaxExemptionReasonCode alanları boş bırakılmışsa faturayı onaylamaz ve '1163, Zarf XML Şemaya Uymuyor' veya 'Vergi Muafiyet Sebebi Zorunludur' hatası üreterek faturayı reddeder.
2. Hatalı Şekilde Onaylanan Faturalarda Vergi Ziyaı Riski
Eğer yazılımsal bir açıktan yararlanılarak istisna kodu olmadan sıfır KDV'li fatura alıcıya iletilmişse:
- Vergi dairesi denetiminde işlem 'vergisiz satış' olarak değil, 'verginin ziyaa uğratılması' olarak değerlendirilir ve hesaplanması gereken KDV tutarı 1 kat vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte satıcıdan tahsil edilir.
- Ayrıca her bir hatalı belge için VUK m. 353 uyarınca Özel Usulsüzlük Cezası kesilir.
3. Doğru Düzeltme Yolu
Hatalı kesilen fatura ticari fatura ise alıcı tarafından 8 gün içinde sistemden derhal 'RED' edilmeli; temel fatura ise GİB İptal/İtiraz Portalı üzerinden iptal talebi oluşturularak doğru istisna koduyla yeni bir fatura düzenlenmelidir.
Ahmet Bey'in detaylı açıklamalarına ek olarak şunları söyleyebilirim: 2024 yılı e-Fatura ve e-Arşiv Fatura geçiş hadleri nelerdir? konusu teknik boyutuyla da ele alınmalıdır. Entegratör sisteminizin GİB ile haberleşme süreçlerini iyi kontrol etmeniz gerekir. Aksi takdirde faturalarınız sisteme düşmeyebilir. Yazılım sağlayıcınızla görüşerek sistem loglarını düzenli kontrol etmeyi unutmayın.
Ticari faturalarda 8 günlük yasal iptal/red süresi Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 21/2. maddesine dayanır ve faturanın alıcıya ulaştığı andan itibaren saniye bazında başlar.
- Ticari fatura senaryosunda alıcı, GİB sistemi veya entegratör ekranı üzerinden 'Kabul' veya 'Red' yanıtı verebilir; 8 gün içinde işlem yapılmazsa fatura otomatikman kabul edilmiş sayılır.
- Temel fatura senaryosunda ise sistem üzerinden doğrudan red butonu yoktur; faturanın GİB Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden veya KEP / Noter kanalıyla itiraz edilerek kapatılması gerekir.
- 8 günlük süre geçtikten sonra fatura muhasebeleşmiş sayılacağından, taraflar ancak karşılıklı iade faturası tanzim ederek mutabakat sağlayabilir.
Entegratörünüzün 'Gelen Faturalar' bildirimini günlük olarak takip etmek, istenmeyen faturaların süresi dolup kesinleşmesini engeller.
GİB denetimlerinde en çok ceza kesilen noktalardan biri fatura düzenleme tarihidir. VUK 231/5 uyarınca fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir. e-Fatura ve e-Arşiv faturada geriye dönük 7 günü aşan tarihlere fatura kesildiğinde GİB sistem logları durumu otomatik tespit ederek özel usulsüzlük cezası tatbik edebilmektedir.