Temel E-Fatura senaryosunda alıcı sistem üzerinden ret veremezse, 8 günlük yasal itiraz KEP veya Noter ile nasıl yapılır?
4 Cevap Nasıl Uygulanır?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usul Kanunu düzenlemelerine göre e-Fatura sisteminde iki ana senaryo bulunur: Ticari Fatura ve Temel Fatura.
Ticari faturalarda alıcı 8 gün içinde özel entegratör veya GİB ekranından 'Kabul' veya 'Red' butonuna basarak faturayı sistem üzerinden doğrudan reddedebilir. Ancak Temel E-Fatura senaryosunda sistem otomatik onay verir; entegratör ekranında doğrudan 'Red' butonu bulunmaz.
1. 8 Günlük Yasal İtiraz Süresi ve TTK Madde 21/2
TTK m. 21/2 gereğince: "Faturayı alan kimse aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa içeriğini kabul etmiş sayılır." Bu süre faturanın alıcının e-fatura posta kutusuna (Mailbox) başarıyla düştüğü tarihi izleyen günden itibaren başlar.
2. Temel E-Faturaya İtiraz Etmenin 3 Yasal Yolu
- 1. GİB E-Fatura İptal/İtiraz Portalı: Alıcı, mali mühür veya e-imzası ile GİB'in resmi E-Fatura İptal/İtiraz Bildirim Portalı'na giriş yaparak faturaya itiraz talebi oluşturur. Satıcı portal üzerinden bu itirazı onaylarsa fatura muhasebe kayıtlarından düşer.
- 2. Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) ile İtiraz (En Hızlı ve Ekonomik): TTK 18/3 uyarınca tacirler arasındaki itirazlar KEP ile yapılabilir. Alıcı, kendi kurumsal KEP adresinden satıcının kurumsal KEP adresine; faturanın tarih, numara, tutar ve red gerekçesini (Örn: 'Fiyat farkı uyuşmazlığı', 'Sipariş edilmeyen ürün') içeren güvenli e-imzalı bir itiraz yazısı gönderir.
- 3. Noter Aracılığıyla İhtarname: Notere müracaat edilerek faturanın kabul edilmediğine dair 8 gün içinde ihtarname keşide edilir.
3. Muhasebe Kayıtları ve KDV Düzeltmesi
KEP veya Noter ile itiraz edilen temel fatura yasal olarak hükümsüz hale gelir. Satıcı faturayı iptal edemiyorsa, alıcı faturayı kayıtlarına almayıp durumu tevsik edici evrakları (KEP delil paketi veya noter ihtarnamesi) saklar; ya da karşılıklı mutabakatla aynı tutarda bir iade e-faturası düzenlenerek cari bakiye kapatılır.
Ahmet Bey'in detaylı açıklamalarına ek olarak şunları söyleyebilirim: 2024 yılı e-Fatura ve e-Arşiv Fatura geçiş hadleri nelerdir? konusu teknik boyutuyla da ele alınmalıdır. Entegratör sisteminizin GİB ile haberleşme süreçlerini iyi kontrol etmeniz gerekir. Aksi takdirde faturalarınız sisteme düşmeyebilir. Yazılım sağlayıcınızla görüşerek sistem loglarını düzenli kontrol etmeyi unutmayın.
Ticari faturalarda 8 günlük yasal iptal/red süresi Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 21/2. maddesine dayanır ve faturanın alıcıya ulaştığı andan itibaren saniye bazında başlar.
- Ticari fatura senaryosunda alıcı, GİB sistemi veya entegratör ekranı üzerinden 'Kabul' veya 'Red' yanıtı verebilir; 8 gün içinde işlem yapılmazsa fatura otomatikman kabul edilmiş sayılır.
- Temel fatura senaryosunda ise sistem üzerinden doğrudan red butonu yoktur; faturanın GİB Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden veya KEP / Noter kanalıyla itiraz edilerek kapatılması gerekir.
- 8 günlük süre geçtikten sonra fatura muhasebeleşmiş sayılacağından, taraflar ancak karşılıklı iade faturası tanzim ederek mutabakat sağlayabilir.
Entegratörünüzün 'Gelen Faturalar' bildirimini günlük olarak takip etmek, istenmeyen faturaların süresi dolup kesinleşmesini engeller.
GİB denetimlerinde en çok ceza kesilen noktalardan biri fatura düzenleme tarihidir. VUK 231/5 uyarınca fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir. e-Fatura ve e-Arşiv faturada geriye dönük 7 günü aşan tarihlere fatura kesildiğinde GİB sistem logları durumu otomatik tespit ederek özel usulsüzlük cezası tatbik edebilmektedir.