Vakıf ve derneklere kesilen e-faturalarda, dernek iktisadi işletmesi değilse ve VKN'si e-fatura sisteminde görünmüyorsa, TC Kimlik Numarası alanı 11 tane 1 girilerek e-arşiv fatura kesilmesi mevzuata uygun mu?
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Dernek veya vakıf tüzel kişiliği adına düzenlenecek faturalarda TC Kimlik Numarası alanına 11 tane 1 ("11111111111") girilmesi kesinlikle mevzuata aykırıdır ve vergi denetimlerinde özel usulsüzlük cezası uygulanmasına yol açar.
Konunun mevzuatsal dayanağı ve doğru uygulama adımları şu şekildedir:
- Tüzel Kişilik ve VKN Zorunluluğu: Dernekler ve vakıflar, iktisadi işletmeleri bulunmasa dahi Türk Medeni Kanunu kapsamında bağımsız birer tüzel kişiliktir. Vergi Usul Kanunu uyarınca kira stopajı, muhtasar mükellefiyeti veya diğer mali bildirimleri için bağlı bulundukları vergi dairesinden alınmış 10 haneli Vergi Kimlik Numaraları (VKN) mevcuttur.
- Fatura Tipi ve Belge Formatı: Vakıf veya dernek e-fatura mükellefi değilse, düzenlenecek belge e-Fatura değil, e-Arşiv Fatura olmalıdır. E-arşiv faturanın alıcı alanında "Kurum/Tüzel Kişi" seçilmeli ve kurumun 10 haneli resmi VKN'si yazılmalıdır. Ünvan kısmına da derneğin veya vakfın tüzüğünde geçen tam yasal adı yazılmalıdır.
- '11111111111' Kodu Kimler İçin Geçerlidir? 11 haneli "11111111111" şablonu, yalnızca perakende satışlarda TCKN bilgisini paylaşmak istemeyen veya TCKN bilgisine ulaşılamayan nihai tüketici gerçek kişiler için istisnai olarak GİB tarafından kabul edilen bir uygulamadır. Tüzel kişilere, kamu kurumlarına, dernek ve vakıflara kesilen faturalarda bu numaranın kullanılması fatura nizamına aykırıdır.
- Yaptırım: Tüzel kişiye ait gerçek VKN yerine 11111111111 girilerek düzenlenen faturalar, VUK'un 353/1. maddesi kapsamında faturanın zorunlu bilgilerinin eksik veya yanıltıcı düzenlenmesi gerekçesiyle özel usulsüzlük cezasına tabi tutulur.
Genel çerçevede, faturayı e-arşiv olarak derneğin 10 haneli VKN'si ve tam resmi unvanı ile düzenlemeniz gerekmektedir.
Hayır, kesinlikle uygun değildir. Dernek ve vakıfların iktisadi işletmesi olmasa bile muhtasar ve stopaj yönünden kendilerine ait 10 haneli bir Vergi Kimlik Numarası (VKN) vardır. E-fatura sisteminde kayıtlı değillerse faturayı e-Arşiv Fatura olarak kesmelisiniz. E-arşiv faturada alıcı tipini tüzel kişi seçip derneğin 10 haneli VKN'sini girmelisiniz. 11 tane 1 yazmak yalnızca TCKN'si bilinmeyen nihai tüketici şahıslar için istisnadır; derneğe yazarsanız faturada yanlış alıcı bilgisi nedeniyle VUK 353'ten ceza alırsınız.
E-Fatura ve e-Arşiv süreçlerinde muhasebe ekiplerinin sahada en çok dikkat etmesi gereken operasyonel kurallar şunlardır:
- Faturayı göndermeden önce alıcının e-fatura mükellefiyet listesinde olup olmadığını kontrol edin; mükellef olan bir cariye yanlışlıkla e-arşiv kesmek GİB şematronunda hata oluşturur.
- KDV tevkifatı uygulanan faturalarda doğru tevkifat kodunu ve oranını seçtiğinizden emin olun, kuruş farkı ve yuvarlama hataları faturanın reddedilmesine sebep olur.
- Özel entegratörünüzün gelen ve giden kutularını ERP yazılımınızla günlük olarak senkronize edin.
Bu adımlar ay sonu KDV ve BA/BS mutabakatlarında sıfır hata ile çalışmanızı sağlar.