e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi

Yabancı müşteriye KDV'siz (istisnalı) e-fatura keserken istisna kodunu yanlış seçtik, beyanname verme süresi de geçti, faturayı KEP ile iptal edip yeniden kesebilir miyiz?

Almanya'da yerleşik bir kurumsal teknoloji firmasına Türkiye'den uzaktan sunduğumuz yazılım mimarisi ve teknik danışmanlık hizmeti karşılığında, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-a ve 12. maddeleri kapsamındaki 'Hizmet İhracı' (302 kodu) yerine sehven 'Serbest Bölgelerdeki Müşterilere Yapılan Hizmetler' veya farklı bir istisna kodu seçerek KDV hesaplanmaksızın 45.000 Euro tutarında e-arşiv fatura düzenledik. İlgili vergilendirme dönemine ait 1 No'lu KDV beyannamesi verilmiş, tahakkuk fişi düzenlenmiş ve beyanname verme yasal süresi tamamen kapanmıştır. Şirketimizin YMM denetimi ve KDV iade raporu hazırlığı sırasında faturadaki istisna kodunun ve UBL-TR XML etiketinin hatalı olduğu tespit edilmiştir. Beyanname verme süresi geçmişken bu faturayı 6102 sayılı TTK 18/3 uyarınca KEP üzerinden müşteriye resmi ihtarname çekerek tek taraflı iptal edip, geçmiş tarihli olarak doğru istisna koduyla yeni bir fatura düzenleyebilir miyiz? VUK 227, VUK 231/5, VUK 353/1, TTK 18/3 ve GİB 509 Sıra No'lu Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda KDV düzeltmesi, belge nizamı ve cezai yaptırımlar açısından izlenmesi gereken doğru hukuki prosedür nedir?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Elektronik belge uygulamalarında dönem kapandıktan ve ilgili vergilendirme dönemine ait KDV beyannamesi verildikten sonra, geçmişe dönük fatura iptali veya geriye yürüyen yeni fatura düzenlenmesi vergi ceza hukuku ve belge nizamı açısından son derece kritik sonuçlar doğurur.

Somut olayınızda KEP kanalıyla faturayı tek taraflı iptal edip geçmiş tarihli yeni bir fatura düzenlemeniz yasal olarak mümkün olmadığı gibi, şirketinizi ağır özel usulsüzlük cezalarıyla karşı karşıya bırakır. Konunun mevzuat hükümleri ve hukuki çözüm yolları şu şekildedir:

  • VUK 231/5 Hükmü ve Geriye Dönük Fatura Düzenleme Yasağı: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesinin 5. fıkrası uyarınca fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami 7 gün içinde düzenlenmelidir. Bu süre hak düşürücü olup kanunda açıkça belirtildiği üzere 'bu süreden sonra düzenlenen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır'. Vergilendirme dönemi geçtikten sonra eski tarihe atfen yeni bir e-fatura veya e-arşiv fatura tanzim edilmesi kanunen imkansızdır. Düzenlense dahi sistem üzerindeki elektronik zaman damgası (SigningTime) belgenin süresinden sonra düzenlendiğini açıkça ortaya koyacaktır.
  • VUK 353/1 Özel Usulsüzlük Cezası Riski: Faturayı KEP ile iptal edip süresinden sonra geriye dönük yeni fatura kesmeye kalkışırsanız; hem ilk faturanın yersiz iptali hem de yeni faturanın süresinde düzenlenmemesi sebebiyle 213 sayılı VUK'un 353. maddesinin 1. fıkrası devreye girer. Bu hüküm uyarınca faturanın süresinde düzenlenmemesi veya hiç düzenlenmemiş sayılması halinde, fatura bedelinin (45.000 Euro karşılığı Türk Lirası tutarının) %10'u oranında Özel Usulsüzlük Cezası tarh edilir.
  • TTK 18/3 ve KEP ile İptalin Hukuki Sınırları: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 18. maddesinin 3. fıkrası, tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmek, sözleşmeyi feshetmek veya faturaya itiraz etmek amacıyla noter veya güvenli elektronik imzalı KEP kullanımını emreder. Ancak bu mekanizma taraflar arasında mal veya hizmet teslimine dair gerçek bir uyuşmazlık bulunması halinde hukuki sonuç doğurur. Olayınızda hizmet fiilen Almanya'daki kurumsal müşteriye ifa edilmiş, müşteri tarafından kabul edilmiş ve döviz bedeli şirketinize transfer edilmiştir. Taraflar arasında hiçbir ticari uyuşmazlık bulunmadığı halde, sırf vergi teknik kodunun hatalı seçilmesi gerekçe gösterilerek KEP yoluyla faturanın 'yok hükmünde' sayılması vergi idaresi nezdinde kabul görmez.
  • GİB 509 Sıra No'lu Genel Tebliği ve İptal/İtiraz Kuralları: GİB 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ve e-Belge Uygulama Kılavuzları uyarınca, elektronik ortamda düzenlenen ve GİB sistemine başarıyla iletilen faturaların dönem kapandıktan sonra keyfi biçimde iptal edilmesi yasaklanmıştır. e-Arşiv faturanın iptal edilebilmesi için alıcıya hiç teslim edilmemiş olması veya alıcının yasal 8 günlük süre içinde itiraz etmesi gerekir. Beyannamesi verilmiş faturanın sonradan sistemden düşürülmesi, GİB Risk Analiz Merkezi çapraz kontrollerinde doğrudan sahte veya yanıltıcı belge şüphesi doğurur.
  • VUK 227 Kapsamında Maddi Hata Tespiti ve İspat Kabiliyeti: 213 sayılı VUK'un 227. maddesi gereğince vergiye esas kayıtların gerçek mahiyete uygun belgelerle tevsiki şarttır. Olayınızda vergi ziyaı (kaybı) söz konusu değildir; zira hizmet ihracı da serbest bölge hizmeti de KDV'den istisnadır ve her iki durumda da Hazine aleyhine eksik vergi tahakkuk etmemiştir. Yapılan hata, UBL-TR XML şemasındaki istisna kodunun (302 yerine başka bir kod) yanlış seçilmesinden ibaret bir 'maddi hata' niteliğindedir.
  • Mevzuata Uygun eksiksiz Çözüm Yolu (KDV Düzeltme Beyannamesi): Bu durumda faturaya kesinlikle dokunulmamalı, fatura iptal edilmemeli ve yeni bir fatura kesilmemelidir. İzlenmesi gereken hukuki ve muhasebesel süreç şudur:
    • İlgili döneme ait 1 No'lu KDV beyannamesi için 'Düzeltme Beyannamesi' (KSS ve DZT seçilerek) verilmelidir.
    • Düzeltme beyannamesinde 'İstisnalar ve Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler' tablosundaki (Tablo 8) hatalı istisna kodu satırı silinerek, doğru kod olan '302, Hizmet İhracı' satırına ilgili matrah taşınmalıdır.
    • Vergi dairesine hitaben kapsamlı bir izahat dilekçesi hazırlanmalı; ekine faturanın elektronik nüshası, yabancı müşteriyle yapılan hizmet sözleşmesi, banka SWIFT / Döviz Alım Belgesi (DAB) ve hizmetin yurt dışında faydalanıldığına dair teknik teslim tutanakları eklenerek VUK 227 gereği tevsik sağlanmalıdır.
    • Matrah ve ödenecek KDV tutarı değişmediği için şirketinize herhangi bir Vergi Ziyaı Cezası uygulanmayacak, beyanname düzeltmesi yalnızca maktu damga vergisi ile sonuçlanacaktır.
Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
YMM Erhan D.
Yakın zamanda

Beyannamesi verilmiş ve dönemi kapanmış faturayı KEP ile iptal etmeye sakın kalkışmayın; faturayı iptal edip geriye dönük yeni fatura keserseniz VUK 353/1 uyarınca fatura bedelinin %10'u kadar özel usulsüzlük cezası kesilir. Hizmet fiilen verildiği ve para hesaba girdiği için faturanın kendisi geçerlidir. Tek yapmanız gereken, KDV beyannamenize düzeltme verip Tablo 8'deki istisna kodunu 302 Hizmet İhracı olarak değiştirmek ve vergi dairesine SWIFT belgesiyle birlikte durumu anlatan bir dilekçe vermektir.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Muhasebe Müdürü F.
Yakın zamanda

Ticari faturalarda 8 günlük yasal iptal/red süresi Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 21/2. maddesine dayanır ve faturanın alıcıya ulaştığı andan itibaren saniye bazında başlar.

  • Ticari fatura senaryosunda alıcı, GİB sistemi veya entegratör ekranı üzerinden 'Kabul' veya 'Red' yanıtı verebilir; 8 gün içinde işlem yapılmazsa fatura otomatikman kabul edilmiş sayılır.
  • Temel fatura senaryosunda ise sistem üzerinden doğrudan red butonu yoktur; faturanın GİB Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden veya KEP / Noter kanalıyla itiraz edilerek kapatılması gerekir.
  • 8 günlük süre geçtikten sonra fatura muhasebeleşmiş sayılacağından, taraflar ancak karşılıklı iade faturası tanzim ederek mutabakat sağlayabilir.

Entegratörünüzün 'Gelen Faturalar' bildirimini günlük olarak takip etmek, istenmeyen faturaların süresi dolup kesinleşmesini engeller.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Mali Müşavir Vedat
Yakın zamanda