e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi

İkinci el araç alım satımında (galeri) KDV matrahının sadece kar marjı (özel matrah) üzerinden hesaplanması gereken e-faturalarda, aracın alış bedelini e-faturada ayrı bir satır olarak mı göstermeliyim? UBL doğrulama hatası veriyor.

Oto alım satım yetki belgesine sahip işletmemizde vergi mükellefi olmayan şahıslardan gider pusulası ile satın aldığımız binek araçları satarken Katma Değer Vergisi Kanunu 23/f maddesi kapsamında özel matrah şekli uyguluyoruz. Düzenlediğimiz e-faturada KDV'yi yalnızca kâr marjımız üzerinden hesaplayıp aracın alış bedelini faturada göstermek istediğimizde entegratör üzerinden Schematron/UBL doğrulama hatası alıyoruz. Aracın toplam bedelini, alış maliyetini ve hesaplanan KDV'yi UBL-TR formatında faturanın satır ve dip toplamlarına hatasız şekilde nasıl yansıtmamız gerektiğini öğrenmek istiyoruz.
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun (KDVK) 23/f maddesi ve 7104 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeye göre; ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerin, KDV mükellefi olmayanlardan aldıkları araçların tesliminde KDV matrahı, aracın alış bedeli düşüldükten sonra kalan kâr tutarıdır (Özel Matrah).

E-Fatura veya e-Arşiv fatura düzenlerken UBL-TR Schematron doğrulama hatası alınmasının temel sebebi, faturanın profil/tip kodunun yanlış seçilmesi veya satır bazındaki matrah-vergi tutarları ile faturanın genel vergi toplamı (TaxTotal) arasındaki matematiksel uyuşmazlıktır. Bu işlemi UBL standartlarına uygun ve hatasız düzenlemenin iki ana yöntemi vardır:

  • Yöntem 1 (Yaygın Çift Satır Yöntemi): Fatura Tipi olarak "ÖZELMATRAH" seçilmelidir.
    - 1. Satır: "İkinci El Araç Satış Bedeli (Maliyet, KDVK 23/f Özel Matrah Dışı Kısım)" yazılır. KDV oranı %0 olarak seçilir ve Vergi Muafiyet Kodu olarak "805, İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti (KDVK 23/f)" girilir.
    - 2. Satır: "İkinci El Araç Satış Kârı (Özel Matrah)" yazılır. Bu satıra yalnızca kâr marjı tutarı yazılır ve yürürlükteki KDV oranı (binek otomobiller için %1 veya ilgili oran) seçilerek vergi bu satırda hesaplatılır. Muafiyet kodu girilmez. Böylece satırların toplamı aracın ana satış bedeline, vergi ise tam kârın KDV'sine denk gelir.
  • Yöntem 2 (Tek Satır, Matrah İndirimi Yöntemi): Bazı özel entegratörlerde fatura tipi "ÖZELMATRAH" seçildikten sonra tek bir satır açılarak toplam araç satış bedeli yazılır; ardından satır içerisindeki "Özel Matrah / İndirim" alanına gider pusulası ile alınan alış bedeli girilir. Sistem KDV matrahını otomatik olarak aradaki farka indirger.
  • Zorunlu Fatura Açıklamaları: Faturanın açıklama veya not bölümüne aracın plaka no, şasi no, motor no bilgileri ile alışa ilişkin Gider Pusulası tarih ve numarası mutlaka yazılmalıdır.

Entegratörünüzde hata alıyorsanız, 1. satırdaki %0 KDV için '805' kodunun girilip girilmediğini ve fatura türünün 'SATIS' değil 'ÖZELMATRAH' olarak işaretlenip işaretlenmediğini kontrol ediniz.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
YMM Erhan V.
Yakın zamanda

UBL doğrulama hatası almanızın sebebi fatura türünü 'SATIS' seçmeniz ve %0 KDV'li satıra muafiyet kodu girmemenizdir. Fatura tipini mutlaka "ÖZELMATRAH" olarak seçmelisiniz. Faturada iki satır açın: İlk satıra alış bedelinizi yazıp KDV'yi %0 ve muafiyet kodunu 805 seçin; ikinci satıra ise sadece elde ettiğiniz kârı yazıp KDV oranını uygulayın. Fatura açıklamasına aracın plaka, şasi numarası ve alış gider pusulası bilgilerini eklemeyi unutmayın.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Otomotiv Muhasebe Uzmanı Tolga E.
Yakın zamanda

E-Fatura ve e-Arşiv süreçlerinde muhasebe ekiplerinin sahada en çok dikkat etmesi gereken operasyonel kurallar şunlardır:

  • Faturayı göndermeden önce alıcının e-fatura mükellefiyet listesinde olup olmadığını kontrol edin; mükellef olan bir cariye yanlışlıkla e-arşiv kesmek GİB şematronunda hata oluşturur.
  • KDV tevkifatı uygulanan faturalarda doğru tevkifat kodunu ve oranını seçtiğinizden emin olun, kuruş farkı ve yuvarlama hataları faturanın reddedilmesine sebep olur.
  • Özel entegratörünüzün gelen ve giden kutularını ERP yazılımınızla günlük olarak senkronize edin.

Bu adımlar ay sonu KDV ve BA/BS mutabakatlarında sıfır hata ile çalışmanızı sağlar.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
ERP Çözüm Mimarı Kaya
Yakın zamanda