İhracat e-faturasında gümrük beyannamesi onaylanmadan fatura iptal edilebilir mi, gümrük müşaviri faturanın BİLGE sistemine düştüğünü söylüyor?

İhracat e-faturası uygulaması, GİB 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ve İhracat Uygulama Kılavuzu uyarınca genel e-fatura sisteminden farklı olarak Ticaret Bakanlığı'nın BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) sistemi ile tam entegre çalışmaktadır. Düzenlenen fatura GİB posta kutusundan geçerek Bakanlık sistemine ulaştığında sistemsel olarak 23 haneli bir Belge Referans ID (Referans Numarası) üretilir. Gümrük müşavirinizin 'fatura sisteme düştü, artık iptal edilemez' şeklindeki beyanı sahada sıkça karşılaşılan bir bilgi eksikliğidir. Faturanın iptal edilip edilemeyeceği tamamen Gümrük Çıkış Beyannamesi'nin (GÇB) tescil ve fiili ihraç (intaç) durumuna bağlıdır:

• GÇB Tescil Edilmeden / Onaylanmadan Önce İptal Mekanizması: Gümrük Çıkış Beyannamesi henüz tescil edilmemişse veya beyanname taslak (sarı/kırmızı hat işlemleri tamamlanıp tescil numarası kesinleşmemiş) aşamasındaysa, ihracat e-faturası elektronik olarak iptal edilebilir. Bunun teknik prosedürü şöyledir:
  • Öncelikle gümrük müşaviri BİLGE sistemi üzerinden ilgili beyanname taslağına girerek 23 haneli fatura referans numarasının beyanname kalemleri ile olan ilişiğini kesmeli (referansı sistemden silmeli/bağlantıyı koparmalı) ve beyannameyi kaydetmelidir.
  • Faturanın BİLGE sistemindeki beyanname bağı koparıldıktan sonra, ihracatçı mükellef kendi ERP/Özel Entegratör sistemi veya GİB portalı üzerinden ilgili ihracat e-faturası için 'İptal Talebi' tetikler.
  • Ticaret Bakanlığı BİLGE sunucuları, beyannameye bağlı olmayan bu referans için GİB'e otomatik olarak '1300 - İptal / Ret' Uygulama Yanıtı (Application Response) döner. Bu yanıtın dönmesiyle birlikte e-fatura GİB sisteminde resmen 'İptal / Reddedildi' statüsüne kavuşur.
• GÇB Tescil Edildikten ve İntaç Gerçekleştikten Sonraki Durum: Şayet GÇB tescil edilmiş ve fiili ihraç (intaç) tarihi sisteme işlenmiş olsaydı, fatura BİLGE'de kilitleneceğinden portal üzerinden elektronik ret üretilemezdi. Bu durumda faturayı düzeltmek için Gümrük Kanunu'nun 73. maddesi uyarınca Gümrük Müdürlüğü'ne resmi düzeltme dilekçesi verilmesi ve beyannamenin gümrük idaresince düzeltilmesi gerekirdi. Sizin vakanızda tescil öncesi aşamada bulunulduğundan elektronik iptal tamamen mümkündür.
• VUK 227 ve VUK 353/1 Açısından Vergisel Riskler: 213 sayılı VUK'un 227. maddesi gereğince gümrük beyannamesi ile ihracat faturasının matrah, miktar ve GTİP kalemleri kuruşu kuruşuna birbirini tevsik etmek zorundadır. Eksik kolileri fatura üzerinde revize etmeden 62.000 USD üzerinden ihracat yapılması, KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi kapsamındaki İhracat KDV İadesi incelemelerinde sahte/yanıltıcı belge veya haksız KDV iadesi iddiasıyla VUK 344 (1 kat Vergi Ziyaı Cezası) ve VUK 353/1 uyarınca özel usulsüzlük cezası riskini doğurur.
• Doğru Yol Haritası: Gümrük müşavirinize talimat vererek BİLGE sistemindeki taslaktan fatura referansını derhal düşürtünüz. Ardından portalınızdan faturayı iptal ederek 58.000 USD tutarındaki yeni ihracat e-faturasını doğru koli ve ağırlık bilgileriyle tanzim ediniz. Yeni faturaya üretilecek 23 haneli yeni referans numarasını gümrük müşavirinize ileterek tescil işlemini bu yeni fatura ile tamamlatınız.
• TTK 18/3 Uyarınca Kayıt Düzeni: İptal edilen ve yeniden düzenlenen faturaların ETTN dökümleri ile gümrük müşavirliği talimat yazışmaları ticari defter ve vesaik tevsik dosyalarında muhafaza edilmelidir.