Entegratör sunucularında yaşanan çökme sebebiyle 7 günlük yasal süre içinde e-fatura düzenleyemedik, VUK 353/1 özel usulsüzlük cezası kesilmemesi için entegratörün 'mücbir sebep' yazısı vergi dairesinde geçerli kabul edilir mi?
2 Cevap Nasıl Uygulanır?
Vergi Usul Kanunu’nun 231/5. maddesine göre fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmek zorundadır; bu süreden sonra düzenlenen faturalar kanunen hiç düzenlenmemiş sayılır ve VUK 353/1. maddesi gereğince fatura tutarının %10'u oranında özel usulsüzlük cezası gündeme gelir.
VUK'un 13. maddesinde sayılan mücbir sebepler ise yangın, yer sarsıntısı, ağır kaza gibi harici ve genel nitelikli halleri kapsar.
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) yerleşik uygulamasına göre, özel entegratörün kendi sunucularında yaşanan sistemsel arızalar veya çökmeler vergi dairesi nezdinde otomatik olarak genel bir "mücbir sebep" kabul edilmez. GİB tarafından kamuoyuna resmi bir sistem kesintisi veya süre uzatımı duyurulmadıkça, mükelleflerin alternatif kanalları (GİB e-Belge Portalı veya VUK 509 Genel Tebliği acil durum hükümleri uyarınca matbu kağıt fatura düzenleme hakkını) kullanma yükümlülüğü olduğu varsayılır. Bu nedenle vergi dairesi tarhiyat birimi, entegratörün arıza yazısını doğrudan dikkate almayarak resen özel usulsüzlük cezası uygulayabilir.
Bununla birlikte, yargı ve uzlaşma boyutunda durum mükellef lehinedir:
- Danıştay ve Vergi Mahkemeleri İçtihadı: Yüksek yargı kararlarında, mükellefin kusuru ve ihmali bulunmaksızın bağımsız üçüncü bir hizmet sağlayıcının teknik altyapı arızasından kaynaklanan gecikmelerde "eksiksiz ceza olmaz" ve "ölçülülük" ilkeleri gereğince özel usulsüzlük cezaları iptal edilmektedir.
- İzlenecek Yol: Entegratörden arızanın başlama-bitiş saatlerini, log kayıtlarını ve kesinti raporunu içeren kaşeli/imzalı resmi yazıyı temin edin. Faturanın notuna kesinti referansını ekleyin. Vergi dairesinden ceza ihbarnamesi gelmesi halinde önce VUK Tarhiyat Sonrası Uzlaşma komisyonuna bu tevsik edici evraklarla başvurun; uzlaşma sağlanamazsa vergi mahkemesinde 30 gün içinde iptal davası açın.
Vergi dairesi doğrudan entegratör yazısını VUK 13 kapsamında resmi mücbir sebep saymaz ve 7 günlük süre aşıldığı için usulsüzlük cezasını tebliğ edebilir; çünkü GİB genel bir kesinti duyurusu yapmadığı sürece portaldan veya kağıt fatura ile işlem yapılmasını bekler. Ancak entegratörden aldığınız detaylı arıza ve log yazısıyla birlikte uzlaşmaya gittiğinizde ceza yüksek oranda kaldırılabilir veya vergi mahkemesinde dava açtığınızda emsal kararlar gereği ceza iptal edilir.