e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi

e-Fatura Mükellefi Olmayan Firmaya Yanlışlıkla Kesilen e-Faturanın İptali ve e-Arşive Çevrilmesi

Muhasebe departmanındaki bir arkadaşımız, e-Fatura sistemine dahil olmayan bir mükellefe sehven e-Fatura (Temel Fatura) düzenleyip göndermiş. Sistem de bir şekilde hata vermeden faturayı kabul etmiş ve göndermiş görünüyor. Karşı taraf e-Fatura mükellefi olmadığı için bu faturayı göremiyor veya reddedemiyor. Bu faturayı e-arşive çevirme şansımız var mıdır? İptal/İtiraz işlemlerini nasıl yapmalıyız?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Merhaba, e-Fatura uygulamalarında sisteme dahil olmayan (e-Fatura mükellefi olmayan) bir firmaya sehven e-Fatura düzenlenmesi, teknik olarak entegratör veya muhasebe programlarının VKN sorgulama (mükellef kontrol) algoritmalarındaki eksikliklerden veya anlık GİB senkronizasyon hatalarından kaynaklanmaktadır.

Normal şartlarda GİB kurallarına göre, faturanın alıcısının e-Fatura kayıtlı kullanıcılar listesinde olmaması durumunda sistemin faturayı reddetmesi (GİB durum kodu: 1163 veya 1164 vb. hata kodları ile) gerekir. Ancak sistem bir şekilde kabul ettiyse, ortada çözülmesi gereken hem teknik hem de VUK mevzuatı açısından ciddi bir durum vardır.

Vergi Usul Kanunu (VUK) 509 Sıra No.lu Genel Tebliği hükümlerine göre; e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerin, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere (veya nihai tüketicilere) e-Arşiv Fatura (veya duruma göre kağıt fatura) düzenlemeleri zorunludur. Dolayısıyla, e-Fatura mükellefi olmayan birine e-Fatura düzenlemiş olmanız, VUK açısından "hiç düzenlenmemiş" hükmünde sayılma riskini doğurur ve VUK 353/1. maddesi uyarınca belgenin nev'inin yanlış seçilmesinden dolayı özel usulsüzlük cezası (fatura tutarının %10'u oranında) kesilmesi tehlikesini barındırır. VUK Madde 227'ye göre de vesikaların yasal şekil şartlarına uygun olması, ispat edici belge vasfı taşıması için şarttır.

Bu faturayı "sistemden e-Arşive çevirmek" şeklinde otomatik veya tek tuşla yapılabilecek bir dönüşüm işlemi kesinlikle mümkün değildir. GİB portali veya entegratör sistemlerinde onaylanıp zarflanarak merkeze iletilmiş bir e-Faturanın formatı sonradan değiştirilemez. Yapmanız gereken adımlar sırasıyla şunlardır:

  • Faturanın İptali: Karşı taraf e-Fatura sisteminde olmadığı için kendi ekranında bu faturayı görüp reddedemez. Sizin, 8 günlük yasal süreyi geçirmeden "e-Fatura İptal İtiraz Portalı" (Mali mühür ile girilen GİB platformu) üzerinden faturayı tek taraflı iptal talebine konu etmeniz gerekir. Ancak karşı taraf bu talebi de sistemden onaylayamayacağı için, KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) üzerinden faturanın sehven e-fatura olarak kesildiği, bu nedenle iptal edildiği bilgisini karşı tarafa resmi olarak bildirmeli ve iptal işleminin yasal dayanağını oluşturmalısınız.
  • Doğru Belgenin (e-Arşiv Faturanın) Düzenlenmesi: İptal sürecini başlattıktan hemen sonra, malın veya hizmetin teslim edildiği tarihe uygun olarak (7 günlük süre aşılmadan) aynı içerik ve tutarda yeni bir e-Arşiv Fatura düzenleyip, PDF formatında veya çıktı alarak kaşe/imzalı şekilde müşterinize ulaştırmanız gerekmektedir. Yeni düzenleyeceğiniz e-Arşiv faturanın "Not" kısmına "Şu tarih ve numaralı sehven kesilen e-faturanın yerine düzenlenmiştir" ibaresini eklemeniz, olası bir vergi müfettişi incelemesinde niyetinizin iyi olduğunu ve kayıt dışı bir işlem yapmadığınızı kanıtlayacaktır.

Genel çerçevede, mevcut hatalı e-faturayı kayıtlarınıza gelir olarak yansıtmadan ve KDV'sini beyan etmeden önce iptal/KEP prosedürünü işletmeniz, gerçek satışı ise yeni keseceğiniz e-Arşiv fatura üzerinden muhasebeleştirmeniz en sağlıklı yoldur. Muhasebe departmanınızın VKN sorgulama otomasyonunu (GİB kullanıcı listesi güncellemelerini) her fatura kesiminden önce otomatik yapacak şekilde ERP sisteminizi güncelletmenizi önemle tavsiye ederim.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Vergi Başmüfettişi (E) R.
Yakın zamanda

Ticari faturalarda 8 günlük yasal iptal/red süresi Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 21/2. maddesine dayanır ve faturanın alıcıya ulaştığı andan itibaren saniye bazında başlar.

  • Ticari fatura senaryosunda alıcı, GİB sistemi veya entegratör ekranı üzerinden 'Kabul' veya 'Red' yanıtı verebilir; 8 gün içinde işlem yapılmazsa fatura otomatikman kabul edilmiş sayılır.
  • Temel fatura senaryosunda ise sistem üzerinden doğrudan red butonu yoktur; faturanın GİB Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden veya KEP / Noter kanalıyla itiraz edilerek kapatılması gerekir.
  • 8 günlük süre geçtikten sonra fatura muhasebeleşmiş sayılacağından, taraflar ancak karşılıklı iade faturası tanzim ederek mutabakat sağlayabilir.

Entegratörünüzün 'Gelen Faturalar' bildirimini günlük olarak takip etmek, istenmeyen faturaların süresi dolup kesinleşmesini engeller.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
SMMM Mehmet K.
Yakın zamanda

e-Fatura kayıtlı kullanıcısı olmayan bir firmaya e-fatura kesilmeye çalışıldığında GİB posta kutusu sistemi faturayı '1200, Alıcı e-Fatura Kullanıcısı Değildir' hatasıyla otomatik olarak reddeder. Bu durumda faturanız resmiyet kazanmaz; faturayı ERP sisteminizde iptale çekip aynı tarih ve kalemlerle e-Arşiv Fatura düzenleyerek müşterinize iletmelisiniz.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
SMMM Mustafa Ç.
Yakın zamanda