Bir e-arşiv faturayı iptal ettim ancak GİB sisteminde 50.000 TL sınırı aşıldığı için BA-BS formunda iptal edilen fatura da görünüyor. Bu durum vergi dairesi çapraz kontrolünde izahata davet sebebi midir?
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 509 ve 396 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri uyarınca, yasal süresi içinde usulüne uygun şekilde iptal edilen bir e-arşiv fatura hukuki ve vergisel açıdan hüküm ifade etmez.
Dolayısıyla iptal edilmiş bir e-arşiv fatura, ne satıcı tarafından Form Bs'ye ne de alıcı tarafından Form Ba bildirimine dahil edilmelidir.
GİB e-Arşiv sisteminde ve entegratör portallerinde iptal edilen faturaların listede görünmeye devam etmesi teknik bir gerekliliktir; ancak burada dikkat edilmesi gereken husus faturanın statüsünün 'İptal Edildi' olarak işaretlenmiş olmasıdır. İptal raporu GİB'e iletildiği anda vergi idaresinin risk analiz algoritmaları bu belgeyi pasif statüye alır.
İzahata Davet Riski Açısından Durum:
- Her İki Taraf da Bildirmezse: Tarafların ikisi de iptal edilen faturayı Ba-Bs formuna dahil etmediğinde, sistemde herhangi bir mutabakatsızlık oluşmaz ve izahata davet riski doğmaz.
- Karşı Taraf Sehven Bildirirse: Eğer karşı taraf iptal işlemini muhasebe kayıtlarına yansıtmayıp faturayı Ba veya Bs formunda bildirirse, GİB VEDOP çapraz denetim sistemi iki mükellef arasındaki 5.000 TL ve üzeri farkı otomatik tespit ederek 'Ba-Bs Uyumsuzluğu' gerekçesiyle izahata davet yazısı gönderebilir.
- Alınacak Tedbirler: Böyle bir izahata davet yazısı tebliğ edilse dahi, elinizde GİB sisteminden alınmış onaylı 'e-Arşiv Fatura İptal Raporu' ve karşılıklı iptal protokolü/yazışması bulunduğu sürece, vergi dairesine sunulacak izahat dilekçesiyle durum tevsik edilir ve herhangi bir vergi ziyaı cezası kesilmeden dosya kapatılır. Karşı tarafın da Ba/Bs düzeltme beyannamesi vermesi sağlanmalıdır.
Usulüne uygun iptal edilmiş e-arşiv fatura kesinlikle Ba-Bs formlarına yazılmaz. Faturanın GİB sisteminde görünmesi normaldir; önemli olan sistem durumunun 'İptal Edildi' olmasıdır. Her iki taraf da faturayı beyan etmezse hiçbir ceza veya izahat gelmez. Eğer karşı taraf iptali unutup formuna yazarsa çapraz kontrolde sistem uyumsuzluk üretip izahat isteyebilir; ancak entegratörden alacağınız GİB onaylı iptal belgesini vergi dairesine ibraz ettiğinizde hiçbir ceza uygulanmaz.
Ticari faturalarda 8 günlük yasal iptal/red süresi Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 21/2. maddesine dayanır ve faturanın alıcıya ulaştığı andan itibaren saniye bazında başlar.
- Ticari fatura senaryosunda alıcı, GİB sistemi veya entegratör ekranı üzerinden 'Kabul' veya 'Red' yanıtı verebilir; 8 gün içinde işlem yapılmazsa fatura otomatikman kabul edilmiş sayılır.
- Temel fatura senaryosunda ise sistem üzerinden doğrudan red butonu yoktur; faturanın GİB Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden veya KEP / Noter kanalıyla itiraz edilerek kapatılması gerekir.
- 8 günlük süre geçtikten sonra fatura muhasebeleşmiş sayılacağından, taraflar ancak karşılıklı iade faturası tanzim ederek mutabakat sağlayabilir.
Entegratörünüzün 'Gelen Faturalar' bildirimini günlük olarak takip etmek, istenmeyen faturaların süresi dolup kesinleşmesini engeller.