e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi

Bedelsiz numune sevkiyatında e-faturada 351 kod mu yoksa promosyon iskonto alanı mı kullanılmalı?

Bir müşterimize bedelsiz olarak numune mal gönderimi yaptık ve irsaliyesini e-irsaliye olarak düzenledik. Ancak sonrasında bu işlem için e-fatura kesme zorunluluğumuz doğdu. Bedelsiz olarak kestiğimiz bu faturanın portalda hataya düşmemesi için '351 İstisna Olmayan Diğer' kodu mu kullanmalıyız, yoksa faturanın kendi içindeki promosyon/iskonto alanını %100 iskonto olarak mı göstermeliyiz?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Sayın ilgili, bedelsiz mal veya numune sevkiyatlarında e-İrsaliye ve e-Fatura süreçlerinin yönetimi, 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve e-Fatura uygulama kılavuzları çerçevesinde büyük dikkat gerektiren konulardan biridir.

Ticari hayatta numune veya bedelsiz ürün gönderimi sıklıkla yapılmaktadır. Malın sevki sırasında VUK 227 ve sevk irsaliyesi düzenleme zorunluluğu gereğince muhakkak e-İrsaliye düzenlenmeli ve açıklama kısmına "Bedelsizdir / Numunedir" ibaresi düşülmelidir. İrsaliyede fiyat veya bedel sıfır olabilir. Ancak bu irsaliyeye istinaden, stok çıkışının ve KDV durumunun belgelendirilmesi için e-Fatura düzenleme zorunluluğu doğduğunda işler biraz daha teknikleşmektedir.

Bedelsiz kesilen faturaların GİB portalında ve UBL-TR şemasında kabul görebilmesi için KDV matrahının sıfır (0) olmaması veya faturanın toplam bedelinin sistemde hata yaratmayacak şekilde tasarlanması gerekir. Sorduğunuz soruya net yanıt vermek gerekirse: Eğer söz konusu ürünler tamamen bedelsiz bir numune teslimi ise ve herhangi bir satış faturası içinde bir satır olarak promosyon şeklinde verilmiyorsa, faturada 351 "İstisna Olmayan Diğer" kodu kullanılması en sağlıklı ve GİB kılavuzlarına uygun yöntemdir.

İzlenmesi gereken adımlar şunlardır:

  • Faturanın ilgili satırında ürünün emsal bedeli (veya maliyet bedeli) birim fiyat olarak yazılmalıdır. (Bedel sıfır olmamalıdır).
  • Ürüne ait normal KDV oranı seçilmeli ve hesaplanmalıdır.
  • Faturanın dipnot veya iskonto bölümünde %100 oranında bir satır iskontosu uygulanarak faturanın "Ödenecek Tutar" kısmı 0 (Sıfır) TL'ye indirilmemelidir. Bunun yerine "KDV Matrahı" oluşacak şekilde bırakılıp KDV'si beyan edilmelidir. Veya KDV'nin de dâhil olduğu tutar kadar bir "Ticari İskonto" veya "Promosyon" uygulanarak sıfırlama yapılabilir, ancak bu çok risklidir.
  • GİB tarafından yayınlanan kılavuzlara göre, tam bedelsiz teslimlerde fatura tipi "Tevkifat", "İstisna" veya "İhraç Kayıtlı" değil ise KDV Muafiyet Kodu olarak 351 (İstisna Olmayan Diğer) kodu seçilmeli ve faturanın açıklama (Notes) alanına "İşbu fatura muhteviyatı ürünler numune olarak bedelsiz teslim edilmiştir, faturanın ödenecek tutarı yoktur" ibaresi düşülmelidir.

Eğer siz bu işlemi asıl faturanın içinde bir iskonto kalemi olarak (Örn: 10 adet alana 1 adet bedava) yapıyorsanız, o zaman 351 koduna gerek kalmaksızın, faturadaki iskonto alanını kullanarak bedeli düşebilirsiniz. Ancak müstakil bir bedelsiz fatura kesiliyorsa 351 kod kullanımı, VUK 353/1 özel usulsüzlük cezası yememek ve KDV beyannamelerindeki matrah tutarsızlıklarını (Ba-Bs uyumsuzluklarını) engellemek adına son derece elzemdir. Türk Ticaret Kanunu Madde 18/3 uyarınca ticari teamüllere uygun bedelsiz teslimlerin belgelendirilmesi bu yöntemle yasal zırha kavuşur.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
SMMM Zeynep B.
Yakın zamanda

E-Fatura ve e-Arşiv süreçlerinde muhasebe ekiplerinin sahada en çok dikkat etmesi gereken operasyonel kurallar şunlardır:

  • Faturayı göndermeden önce alıcının e-fatura mükellefiyet listesinde olup olmadığını kontrol edin; mükellef olan bir cariye yanlışlıkla e-arşiv kesmek GİB şematronunda hata oluşturur.
  • KDV tevkifatı uygulanan faturalarda doğru tevkifat kodunu ve oranını seçtiğinizden emin olun, kuruş farkı ve yuvarlama hataları faturanın reddedilmesine sebep olur.
  • Özel entegratörünüzün gelen ve giden kutularını ERP yazılımınızla günlük olarak senkronize edin.

Bu adımlar ay sonu KDV ve BA/BS mutabakatlarında sıfır hata ile çalışmanızı sağlar.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Ön Muhasebe Şefi Zeynep
Yakın zamanda

Bedelsiz numune ihracatında fatura tutarı '0 TL' kesilirse GİB doğrulayıcısı faturayı reddeder. Doğru yöntem; faturada ürünün gümrük istatistiki kıymetini yazıp KDV istisna kodu olarak '301, Mal İhracatı' seçmek, ardından satır seviyesinde %100 'Bedelsiz Numune İskontosu' uygulayarak ödenecek tutarı sıfırlamaktır.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Dış Ticaret Danışmanı Nilgün K.
Yakın zamanda