e-Fatura Atölyesi
e-Fatura, e-Arşiv & VUK Muhasebe Atölyesi

GİB e-Arşiv Portalında Doğru TCKN Girilmesine Rağmen "VKN/TCKN Bilgisi Hatalı" Uyarısı Çözümü

GİB e-Arşiv portalı üzerinden son kullanıcıya (nihai tüketiciye) fatura kesmeye çalışıyoruz. Ancak şahsın TCKN'sini doğru girmemize ve e-Devlet üzerinden teyit etmemize rağmen sistem sürekli "VKN/TCKN bilgisi hatalı" uyarısı veriyor ve faturayı onaylamamıza izin vermiyor. Tarayıcı önbelleğini temizledik ama sorun düzelmedi. Bu sorunun teknik veya vergisel sebebi ne olabilir?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Değerli meslektaşım, GİB e-Arşiv Portalında veya özel entegratör sistemlerinde nihai tüketicilere (şahıslara) fatura düzenlerken karşılaşılan "VKN/TCKN Bilgisi Hatalı" uyarısı, genellikle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü (NVİ) servisleri ile Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) veri tabanı arasındaki senkronizasyon ve doğrulama süreçlerinden kaynaklanan teknik veya sistemsel bir sorundur.

Öncelikle 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında, e-Arşiv Fatura düzenlenirken alıcının ad, soyad ve TCKN/VKN bilgilerinin eksiksiz ve doğru yazılması zorunludur. Ancak VUK 227. maddesi uyarınca faturanın nizamına uygun olması, belgenin ispat edici kağıt statüsünü belirler. Eğer alıcının TCKN'si doğruysa ve e-Devlet'ten (veya NVİ sistemlerinden) doğrulamasını yaptıysanız, hatanın kaynağı şunlar olabilir:

  • GİB-NVİ Servis Kesintisi: GİB portali faturayı kaydederken anlık olarak NVİ MERNİS sisteminden TCKN doğrulama sorgusu (Web Service Call) atar. Eğer MERNİS sisteminde anlık bir bakım, yavaşlama veya kesinti varsa, GİB sistemi TCKN'yi doğrulayamaz ve varsayılan hata mesajı olarak "VKN/TCKN bilgisi hatalı" döner. Bir süre bekleyip tekrar denemek veya mesai saatleri dışında (sistemin daha az yoğun olduğu gece saatlerinde) işlemi yapmak çözümü sağlayabilir.
  • Yabancı Uyruklu Kişiler (YKN Durumu): Eğer faturayı kestiğiniz kişi yabancı uyruklu bir şahıs ise, sistem 11 haneli Yabancı Kimlik Numarası (YKN) bekler. Bazen oturum izni bitmiş veya güncellenmemiş YKN'lerde sistem geçersiz hatası verebilmektedir. Bu durumda müşterinin pasaport numarası ile 11111111111 (11 adet 1) TCKN girilerek "Nihai Tüketici" ibaresiyle fatura düzenlenebilir. 509 No.lu tebliğ buna cevaz vermektedir.
  • Ölüm veya TCKN İptali: Nadir de olsa, fatura kesilecek kişinin yakın zamanda vefat etmiş olması veya kimlik bilgileriyle ilgili mahkeme kararıyla bir kısıtlılık/değişiklik bulunması durumunda NVİ pasif kayıt döndürür ve GİB portali bunu hatalı TCKN olarak algılar.
  • Tarayıcı ve Çerez (Cache) Sorunları: Belirttiğiniz gibi önbelleği temizlemiş olabilirsiniz, ancak GİB portalı özellikle Java ve JavaScript tabanlı çalıştığı için bazen Chrome yerine Mozilla Firefox veya Microsoft Edge'in Gizli Sekme (Incognito Mode) özelliği kullanılarak faturanın sıfırdan oluşturulması (taslaklardan kopyalamadan) hatayı giderebilir.

Vergisel açıdan risk almamak ve VUK 353/1. maddesi (faturanın eksik veya hatalı düzenlenmesi nedeniyle özel usulsüzlük cezası) kapsamında cezalı bir işleme maruz kalmamak için, nihai tüketiciye kesilecek faturada TCKN alanına 11 adet 1 (11111111111) yazarak işlemi tamamlayabilirsiniz. VUK Genel Tebliğlerinde, vergi mükellefi olmayan nihai tüketicilere düzenlenen e-Arşiv faturalarda TCKN bilinmiyor veya paylaşılamıyorsa (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, KVKK kapsamında vatandaş TCKN vermek istemeyebilir), "11111111111" girilerek fatura düzenlenmesi yasal olarak uygundur ve mali idare tarafından kabul edilmektedir. Dolayısıyla teknik sorunu aşamıyorsanız bu yöntemi kullanarak ticari sürecinizi kesintisiz devam ettirebilirsiniz.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Muhasebe Müdürü F.
Yakın zamanda

Herkese selam, geçen hafta biz de ofiste bu saçma hatayla saatlerce uğraştık! T.C. kimlik numarasını doğru girmemize rağmen sistem inatla 'hatalı' diyordu. Olay tamamen GİB portalındaki Nüfus İdaresi (MERNİS) sorgusunun anlık takılmasından kaynaklanıyormuş. Biz şöyle çözdük: TCKN'yi yazdıktan sonra Ad Soyad kısmına kendimiz bir şeyler yazmadan, farenin imleciyle TCKN kutusunun dışına tıkladık veya 'Tab' tuşuna bastık. Sistem birkaç saniye düşünüp ismini kendi getirdiğinde fatura kaydediliyor. Bazen de tarayıcı önbelleğini (çerezleri) temizleyip gizli sekmeden girmek işe yarıyor. Özellikle ay sonu yoğunluğunda sistem sapıtıyor, gizli sekme hayat kurtarır.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
eFaturaCozum_Hale
Yakın zamanda

Ticari faturalarda 8 günlük yasal iptal/red süresi Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 21/2. maddesine dayanır ve faturanın alıcıya ulaştığı andan itibaren saniye bazında başlar.

  • Ticari fatura senaryosunda alıcı, GİB sistemi veya entegratör ekranı üzerinden 'Kabul' veya 'Red' yanıtı verebilir; 8 gün içinde işlem yapılmazsa fatura otomatikman kabul edilmiş sayılır.
  • Temel fatura senaryosunda ise sistem üzerinden doğrudan red butonu yoktur; faturanın GİB Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden veya KEP / Noter kanalıyla itiraz edilerek kapatılması gerekir.
  • 8 günlük süre geçtikten sonra fatura muhasebeleşmiş sayılacağından, taraflar ancak karşılıklı iade faturası tanzim ederek mutabakat sağlayabilir.

Entegratörünüzün 'Gelen Faturalar' bildirimini günlük olarak takip etmek, istenmeyen faturaların süresi dolup kesinleşmesini engeller.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Mali İşler Direktörü Serhat
Yakın zamanda