E-arşiv portalından geriye dönük (en fazla 7 gün) fatura keserken araya başka bir fatura girdiği için seri numarası atlaması oldu. VUK kapsamında sıra numarası atlaması özel usulsüzlük cezasına tabi mi, GİB'e dilekçe vermeli miyiz?
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Vergi Usul Kanunu'nun 231/1 maddesi gereğince faturaların sıra numarası dahilinde teselsül ettirilmesi (müteselsil sıra izlemesi) esastır. Ancak elektronik belge uygulamalarında (e-Arşiv ve e-Fatura) geriye dönük fatura düzenlenmesi esnasında karşılaşılan durumlar teknik ve hukuki açıdan iki ayrı kategoride değerlendirilir:
- Tarih, Sıra Numarası Uyuşmazlığı (Tersliği): 7 günlük yasal süre içinde kalmak şartıyla, örneğin 10 Ekim tarihli faturanın seri numarasının 000120 olup, geriye dönük düzenlenen 5 Ekim tarihli faturanın numarasının 000121 olması durumunda GİB özelgelerine göre özel usulsüzlük cezası kesilmez. Sistemler elektronik ortamda anlık numara ürettiği için 7 günlük süredeki tarih-sıra terslikleri usulsüzlük sayılmamaktadır.
- Numara Atlama (Boşluk Kalması): Eğer bir seri numarasından diğerine geçerken arada kullanılmayan boş bir numara kaldıysa (örneğin 120'den doğrudan 122'ye geçilmiş ve 121 hiç üretilmemişse), vergi incelemelerinde bu durum kayıt dışı hasılat şüphesi doğurabilir ve VUK 353/1 uyarınca özel usulsüzlük cezası riski taşır.
- Dilekçe ve İspat Yükümlülüğü: GİB'e her numara atlamasında derhal dilekçe verme zorunluluğu bulunmamakla birlikte; atlanan numaranın sistem hatası, taslak iptali veya yazılım aksaklığından kaynaklandığını gösteren entegratör log kayıtlarını temin etmelisiniz. Bu loglar eşliğinde şirket içi bir Tespit Tutanağı düzenleyip saklamanız veya bağlı olduğunuz vergi dairesine durumu özetleyen bilgilendirici bir dilekçe vermeniz olası incelemelerde tüm cezai riskleri bertaraf eder.
Geriye dönük 7 günlük yasal süre içinde kesilen faturalarda tarih ve sıra numarasının kronolojik olarak ters düşmesi ceza gerektirmez. Ancak seri numarasında atlama (boş numara) oluştuysa, entegratörünüzden o numaranın kullanılmadığına dair teknik log kaydını alarak vergi dairesine bir izahat dilekçesi vermeniz veya şirket bünyesinde tutanak altına almanız ceza riskini önlemek için gereklidir.
Geriye dönük fatura keserken araya başka fatura girmesi sonucu oluşan sıra numarası atlamalarında, mükellefin sehven atlanan veya boşta kalan fatura numaraları için bir şirket içi 'Sıra Numarası Atlama ve İptal Tutanağı' düzenlemesi ve bu durumu vergi dairesine dilekçeyle bildirmesi vergi incelemelerinde VUK m. 353 özel usulsüzlük cezasını bertaraf eder.